Dnia 1 marca 1943 r. Poczta Lawiny Nr 25 A/VI – O. VI L. dz. 5277/tjn/43 – Dnia 1 października 1943 r. – Meldunek organizacyjny Nr 190 – Za czas od 1. IX 42 do 1. III 43(…)Rozdział G Akcja Scaleniowa (…)

Organizacje paramilitarne niepodporządkowane ze względu na wrogi lub nielojalny stosunek do Rządu lub Komendy Sił Zbrojnych w Kraju

1. NSZ (Narodowe Siły Zbrojne) – pod dowództwem płk. piech. Oziewicza wywodzi się od ONR Szaniec. Występuje napastliwie przeciwko Siłom Zbrojnym w Kraju, prowadząc demagogiczną agitację w prasie, w słowie, siejąc w terenie szkodliwy zamęt.

Próbują tworzyć tzw. Armię narodową, przeciwstawiając się Armii Krajowej. Wykorzystują ambicję drobnych organizacji paramilitarnych i łączą je pod firmą NSZ. Należą tu: „Miecz i Pług”, Związek Jaszczurczy, odpryski wcielonych do KOP i WO – „Wilków”.
(…)
Komendant Sił Zbrojnych w Kraju
Grot

———————————————————————————————————————————————————–

Depesza szyfrowana – Wanda 1 Dnia 20 października 1943r. O.VI L. dz. 5976/tjn/43 Przyjęto 28 października, odczytano 29.

Sprawa starcia pod Janowem

Walkę z oddziałami partyzanckimi pod Janowem rozegrał samowolnie jakiś niepodporządkowany nam oddział prawdopodobnie z Narodowych Sił Zbrojnych.

Na terenie Lubelszczyzny nie mieliśmy żadnych konfliktów z partyzantami bolszewickimi. Przeciwnie, chronią się oni przed Niemcami trzymając się w pobliżu naszych oddziałów.

Depesza szyfrowana, 8 grudnia 1943 O.VI L. dz. 650/tjn/44 Dnia 26 stycznia 1944r.

Naczelny Wódz

Zostało ustalone, że wymordowania 26 ludzi oddziałów partyzanckiego Armii Ludowej dokonali dowódcy z oddziałów Narodowych Sił Zbrojnych, wybijając upojonym alkoholem na przyjęciu.

W publicznym oświadczeniu nie wymieniając Narodowych Sił Zbrojnych, podałem, że Armia Krajowa nie ma nic wspólnego z tym mordem, który popełniono.

Lawina

Depesza szyfrowana do N.W. Dnia 30 grudnia ’43 O.VI L.dz. 291/tjn/44 Dnia 12 stycznia 1944.

W opublikowanym rozkazie nr 122 z dnia 9. XI. 1943r. stwierdziłem, że NSZ nie wykonały rozkazu Naczelnego Wodza z dnia 3. XI. 1942r. nr. 3326 przez niepodporządkowanie się Dowódcy Armii Krajowej, co uzależniły od przyznania im szczególnych uprawnień.

W tym też rozkazie poleciłem opuszczać szeregi NSZ i mieldować się pod moje rozkazy.

Wysłany przez NSZ tzw. oficer łącznikowy do Centrali ma na celu wywarcie przez Naczelnego Wodza nacisku na mnie, abym im ustąpił.

Dopuszczenie kpt. Ż do Centrali szło by na rękę NSZ, których stanowisko jest warcholskie i naruszałoby autorytet Dowódcy Armii Krajowej.

Proszę Pana Generała o nakazanie kpt. Ż. natychmiastowy powrót do Kraju i zameldowanie się u mnie do służby.

Cytowany rozkaz 122 wysyłam do Centrali przez Liszta za numerem 2081 z pocztą Nr E3 A/XII

Lawina

D-ca AK do Naczelnego Wodza. Wanda 31 – Dnia 22 maja 1944 – O.VI L. dz. 4457/tjn/44 – Przyjęto 2 czerwca ’44, Odczytano 3 czerwca ’44, Meldunek Specjalny (…)
II. Życie polityczne

1. Wejście NSZ w skład AK traktowane jest jako realizacja niezbędnej jednolitości wojska. Głosy krytyczne szczególnie Trójkąta, wyrażając zastrzeżenia podnosząc, że oddziały NSZ współdziałały z Niemcami w walce z komuną i tępiły Żydów, a nieraz czynnie występowały przeciw lewicowym działaczom. Lewica obawia się wzmocnienia żywiołów prawicowych, w wojsku zaś Bataliony Chłopskie odnoszą się wrogo do NSZ za liczne wypadki represji wobec chłopów.

Komuna uważa podporządkowanie za dowód reakcyjności AK.

Tymczasowa Narodowa Rada Polityczna przestała istnieć wskutek wewnętrznego zamachu grupy ONR, która na miejsce TNRP utworzyła Radę Polityczną przy d-cy NSZ, składającą się z samych ONR. Komendant NSZ zmarł. Trwa walka o to stanowisko między rywalizującymi grupami. Ten stan uniemożliwia rozpoczęcie wcielenia NSZ.

Lawina

Meldunek Sytuacyjny nr 14 z dnia 21 czerwca 1944r.

III. Położenie wewnętrzne
Oddziały NSZ mimo zakazu napadają sowieckie oddziały part. W łukowskim NSZ zabiły 11 żołnierzy sow. D-ca mjr Stepanow interweniował 29 maja i kmdta Obwodu AK. W powiatach włoszczowskim, pińczowskim i stopnickim, niżsi dowódcy NSZ współpracują z Niemcami przy likwidacji Żydów. NSZ kontynuuje wszędzie napady na PPR i ludzi z lewicy polskiej.

Lawina 1190/5

Meldunek Sytuacyjny nr 18 z dnia 19 lipca 1944r.

III. Położenie polityczne
W Białymstoku NSZ, wrogie wobec Armii Krajowej wyrokują w imieniu Rzeczypospolitej przeciwko żołnierzom AK.
Komendant Armii Krajowej

Lawina 1400/5

———————————————————————————————————————————————————–

Nr 627/3/VV/777436 Wanda 52 do 10 – Jodła dnia 14 listopada 1944 – Nadana 16.11.44 – O.VI L. dz. 11351/44 – Otrzymana 16.11.44 – Odczytana 17.11.44(…)

2. Działalność NSZ. D-cy kontaktują się i współpracują z Gestapo. Wsypują partie komunistyczne. W terenie podszywają się pod AK, przy czym terroryzują i rabują ludność. Głównym ich zadaniem jest niszczenie PPR i AL i oddziałów partyzanckich sowieckich. W odwet PPR i AL wykonał zamach na dowódcę NSZ Kmicica którego zlikwidowali oraz wzięli jako zakładników 10 obywateli ziemskich członków AK. Z rej. Radomsko jednego z nich rozstrzelali, resztę na moją interwencję zwolnili. Oddziałów NSZ utrudniają szalenie pracę w terenie.

(…)

Nr 561/3 – Wanda 58 do 27 – Jodła – Dnia 2.1.45 – Nadana 4.1.45 – Otrzymana 4.1.45 – Odczytana 5.1.45 (…)

4) Działalność NSZ bez zmian. Wyraźna współpraca z Niemcami i plaga społeczeństwa na skutek stosowania rekwizycji.

W dniu 22.XI. W czasie przemarszu NSZ przez m. Oleszno, Niemcy ściągnęli posterunki. Rannych NSZ Niemcy proponują odstawić do szpitali niemieckich. Notowane są kontakty w Gestapo.

Mieczysław

———————————————————————————————————————————————————–

OkulickiM.p., dnia 9 grudnia 1944 – Gen. Okulicki do prezydenta RP: Sytuacja wojskowa i polityczna w kraju -Załącznik II – Wytyczne na okres zimowy 44/45
(…)IV. Położenie wewnętrzne(…)

Nasz stosunek do AL, PAL i KS pozostaje niezmieniony. Nie prowadzimy z nimi otwartej walki zbrojnej, uważamy ich jednak nie za część polskich sił zbrojnych, lecz za agentów sowieckich. Zwalczamy propagandowo. W wypadku prób terroru z ich strony należy je ukrócić radykalnie i wszystkimi środkami. Próby scalenia NSZ podejmowane przez gen. Bora skończyły się niepowodzeniem na skutek nieszczerego i perfidnego stanowiska ich czynnika politycznego. Rozkaz gen. Bora w lipcu b.r. polecił wcielać NSZ do AK bez rozmawiania z ich górą organizacyjną i polityczną. Rozkaz ten obowiązuje nadal. Większość okręgów NSZ podporządkowała się komendantowi wyznaczonemu przez gen. Bora. Zwracam uwagę, że w szeregach NSZ znajduje się dużo elementu pełnowartościowego, zbałamuconego przez niepoczytalne kierownictwo polityczne. (…) Należy się przeciwstawiać w propagandzie próbom NSZ współpracy z Niemcami.
(…)
Niedźwiadek
Otrzymują: C. Szef Sztabu Gł. – meldunek.
Kmdci Okręgów (obsz) Rzeka, Jodła, Barka, Muzeum, Chodnik, Zamek.
Szefowie oddziałów sztabu KG do wiadomości.
———————————————————————————————————————————————————–

Wszystkie cytaty pochodzą z „Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945” opracowane przez Studium Polski Podziemnej – Londyn wydane przez Zakład Narodowy Imienia Ossolińskiech w 1990 roku.

———————————————————————————————————————————————————–

(…) Gorzej układała się układały się sprawy ze skrajnie prawicowymi Narodowymi Siłami Zbrojnymi (NSZ), powołanego do życia przez przedwojennych przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego (ONR).

W odróżnieniu od analogicznie faszyzującej ONR Falanga Bolesława Piaseckiego, która podporządkowała się jako „Konfederacja Narodu” dowództwu Armii Krajowej, uparci dowódcy NSZ kategorycznie odmówili zastosowania się do dyrektyw Naczelnego Wodza i w swej ślepej nienawiści do tzw. żydokomuny, o którą podejrzewali pewne komórki sztabu Armii Krajowej, odmawiali poważnych rozmów na temat wcielenia do centralnej organizacji oporu.

Zabroniono mi więc, niestety, wszelkich z nimi kontaktów, czego do dziś żałuję, gdyż może jednak potrafiłbym ich przekonać jako osobisty emisariusz dość dla nich wyrozumiałego gen. Sikorskiego.

Ostatecznie byli to także gorący, dzielni Polacy, chociaż w swym nacjonalistycznym fanatyzmie i rasistowskiej podejrzliwości wyraźnie nie pasowali do społeczno-demokratycznych założeń ideowych, na których bazowało dowództwo i trzon Armii Krajowej.

Źródło: Jerzy Lerski, Emisariusz Jur, Warszawa 1989

%d bloggers like this: